Kısaca: XML site haritası (sitemap.xml), bir web sitesindeki dizine eklenmesi istenen sayfaların listesini arama motorlarına sunan dosyadır. Google'ın yeni ve güncellenen sayfaları daha hızlı keşfetmesine yardımcı olur ama sıralamayı tek başına belirlemez. Doğru bir sitemap yalnızca 200 dönen, kanonik ve indekslenmesi istenen URL'leri içerir; robots.txt dosyasında belirtilir ve Search Console'a gönderilir.
XML site haritası ya da yaygın adıyla sitemap.xml, bir web sitesinde arama motorlarının dizine eklemesini istediğiniz sayfaların listesini içeren dosyadır. Google, Bing ve Yandex gibi arama motorları bu dosyayı okuyarak sitenizdeki yeni ve güncellenen sayfaları daha hızlı keşfeder. Sitemap, sıralamayı tek başına yükseltmez; ancak sayfalarınızın gözden kaçmamasını sağlar. Doğru bir site haritası yalnızca 200 durum kodu dönen, kanonik ve indekslenmesi istenen URL'leri içerir, robots.txt dosyasında belirtilir ve Google Search Console'a gönderilir.
XML site haritası nedir, ne işe yarar?
Arama motorları bir siteyi genellikle bağlantıları takip ederek tarar. Ana sayfadan menüye, menüden kategori sayfalarına, oradan ürün ya da blog yazılarına geçer. Bu yöntem çoğu zaman yeterlidir; ancak yeni açılmış, iç bağlantısı zayıf ya da çok sayfalı sitelerde bazı sayfalar geç keşfedilebilir. XML site haritası bu noktada bir "içindekiler listesi" işlevi görür.
- Keşif: Yeni yayınlanan blog yazıları, ürünler ve hizmet sayfaları daha hızlı fark edilir.
- Güncelleme sinyali: lastmod alanı, sayfanın ne zaman değiştiğini bildirir.
- Kontrol: Search Console'daki site haritası raporları, gönderilen URL'lerin ne kadarının dizine eklendiğini görmenizi sağlar.
- Öncelik belirleme: Hangi sayfaların önemli olduğunu, yani arama sonuçlarında görünmesini istediğiniz sayfaları netleştirmenize yardımcı olur.
Sitemap ile robots.txt sık karıştırılır. robots.txt, arama motorlarına hangi alanları taramaması gerektiğini söyler; sitemap ise hangi sayfaları dizine eklemesini istediğinizi listeler. İkisinin birlikte nasıl çalıştığını robots.txt nedir yazımızda anlattık.
Sitemap.xml dosyasının yapısı
Basit bir XML site haritası, her sayfa için bir url bloğu içerir. Bu bloğun içinde zorunlu olan tek alan loc, yani sayfanın tam adresidir. İsteğe bağlı alanlar ise şunlardır:
| Alan | Anlamı | Pratikte |
|---|---|---|
| loc | Sayfanın tam ve kanonik URL'si | Zorunlu; https ve doğru alan adıyla yazılmalı |
| lastmod | Sayfanın son anlamlı değişiklik tarihi | Doğru ve tutarlı olduğunda faydalı |
| changefreq | Tahmini değişim sıklığı | Google tarafından büyük ölçüde dikkate alınmaz |
| priority | Site içi göreli öncelik | Google tarafından büyük ölçüde dikkate alınmaz |
Görsel, video ve haber içerikleri için ek site haritası türleri de vardır. Çok dilli sitelerde ise hreflang bilgisi site haritası içinde de verilebilir; bu konuyu çok dilli web sitesi nasıl kurulur yazımızda ele aldık.
Sitemap'e hangi URL'ler eklenmeli, hangileri eklenmemeli?
Site haritası bir "her şeyin listesi" değil, "arama sonuçlarında görünmesini istediğim sayfaların listesi" olmalıdır. En sık yapılan hata, yönlendirilen, silinmiş ya da noindex etiketli sayfaların site haritasında kalmasıdır.
Eklenmesi gerekenler
- Ana sayfa, hizmet ve ürün sayfaları
- Kategori ve önemli liste sayfaları
- Blog yazıları ve rehber içerikler
- İletişim ve hakkımızda gibi kurumsal sayfalar
Eklenmemesi gerekenler
- 301 ile başka adrese yönlendirilen eski URL'ler
- 404 ya da 410 dönen silinmiş sayfalar
- noindex etiketi taşıyan sayfalar
- Filtre, sıralama ve arama parametreli kopya URL'ler
- Sepet, ödeme, üye girişi ve teşekkür sayfaları
- Kanonik olarak başka bir sayfayı gösteren URL'ler
Site taşırken ya da URL yapısını değiştirirken site haritasının yeni adreslerle güncellenmesi gerekir. Eski adreslerin yönetimi için 301 yönlendirme nedir yazımıza göz atabilirsiniz.
XML site haritası nasıl hazırlanır?
Site haritası oluşturmanın yolu, sitenizin altyapısına göre değişir.
- Altyapının kendi aracı: WordPress, Shopify ve benzeri sistemler genellikle otomatik site haritası üretir. WordPress'te bu işlev çekirdekte ya da SEO eklentileriyle sağlanır.
- Özel yazılımlarda dinamik üretim: Özel kodlanmış sitelerde site haritası, veritabanındaki yayındaki sayfalardan otomatik üretilmelidir. Böylece yeni bir ürün ya da yazı eklendiğinde dosya kendiliğinden güncellenir.
- Statik sitelerde yayın adımına bağlamak: HTML tabanlı sitelerde site haritasını her yayında bir betikle yeniden oluşturmak, elle güncellemenin unutulmasını önler.
- Büyük sitelerde bölmek: Ürünler, kategoriler ve blog için ayrı site haritaları hazırlayıp bunları bir sitemap dizini dosyasında toplamak yönetimi kolaylaştırır.
Sitemap Google'a nasıl gönderilir?
- Site haritasının adresini tarayıcıda açarak dosyanın hatasız yüklendiğini kontrol edin (örneğin
https://alanadiniz.com/sitemap.xml). - robots.txt dosyanıza
Sitemap: https://alanadiniz.com/sitemap.xmlsatırını ekleyin. Bu satır Google dışındaki arama motorlarının da dosyayı bulmasını sağlar. - Google Search Console'da mülkünüzü açın, sol menüden "Site haritaları" bölümüne girin.
- Site haritası adresini yazıp "Gönder" düğmesine tıklayın.
- Durumun "Başarılı" olduğunu ve keşfedilen URL sayısını kontrol edin.
Search Console'un genel kullanımı ve diğer raporları için Google Search Console nedir yazımızı inceleyebilirsiniz. Bing ve Yandex gibi arama motorlarına ise IndexNow protokolüyle değişen URL'leri anında bildirmek mümkündür.
Site haritası raporunu okumak
Site haritası gönderildikten sonra Search Console'daki "Sayfalar" raporunda filtre olarak bu site haritasını seçebilirsiniz. Gönderilen URL'lerden bazılarının dizine eklenmediğini görmek olağandır. Önemli olan nedenleri anlamaktır:
| Durum | Olası neden | Ne yapılmalı? |
|---|---|---|
| Tarandı, şu anda dizine eklenmiş değil | İçerik zayıf ya da benzer sayfalarla çakışıyor | İçeriği güçlendirin, kopya sayfaları birleştirin |
| Keşfedildi, şu anda dizine eklenmiş değil | Tarama henüz yapılmadı | İç bağlantıları artırın, sabırla bekleyin |
| Yönlendirmeli sayfa | Site haritasında eski URL kalmış | Yeni URL'yi ekleyin, eskisini çıkarın |
| Bulunamadı (404) | Silinmiş sayfa listede | Site haritasından çıkarın |
| noindex ile hariç tutuldu | Çelişkili sinyal | Sayfa istenmiyorsa listeden çıkarın |
Ne zaman yeniden göndermeli?
Site haritası robots.txt'de tanımlıysa ve dosya otomatik güncelleniyorsa, Google onu belirli aralıklarla kendisi okur. Yine de büyük bir içerik güncellemesinden, site taşımadan ya da çok sayıda yeni sayfa yayınladıktan sonra Search Console'dan yeniden göndermek, değişikliklerin daha hızlı fark edilmesine yardımcı olabilir.
Sık yapılan sitemap hataları
- http ve https ya da www ve www'suz adreslerin karışık kullanılması
- Tüm sayfalara her gün aynı lastmod tarihinin yazılması
- Test ya da hazırlık ortamının (staging) adreslerinin site haritasına girmesi
- Site haritasının robots.txt ile engellenmesi
- Elle hazırlanan site haritasının yeni sayfalar eklendikçe güncellenmemesi
- Bozuk XML yapısı nedeniyle dosyanın okunamaması
Sitemap, yapısal veri ve yapay zekâ aramaları
Google'ın yapay zekâ destekli sonuçları ve Gemini gibi asistanlar da Google dizinindeki sayfalardan yararlanır. Bu nedenle sayfalarınızın keşfedilip dizine eklenmesi, yapay zekâ aramalarında görünür olmanın da ön koşuludur. Site haritasının yanında yapısal veri kullanmak, sayfanın ne hakkında olduğunu daha net anlatır; ayrıntılar için yapısal veri nedir ve GEO nedir yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kodifix ile teknik SEO kontrolü
Kodifix olarak 2010'dan bu yana İstanbul'daki işletmelerin web sitelerinde site haritası, robots.txt, yönlendirme ve yapısal veri gibi teknik SEO altyapısını kuruyor ve düzenli olarak kontrol ediyoruz. Sitenizin teknik durumunu birlikte değerlendirmek isterseniz SEO danışmanlık sayfamızı inceleyebilir ya da bizimle iletişime geçebilirsiniz.
Sık Sorulan Sorular
Her web sitesinin sitemap dosyasına ihtiyacı var mı?
Az sayfalı ve iç bağlantıları güçlü küçük siteler sitemap olmadan da keşfedilebilir. Yine de sitemap, yeni sayfaların hızlı fark edilmesini kolaylaştırdığı için neredeyse her kurumsal site ve e-ticaret sitesi için önerilir.
Sitemap sıralamayı yükseltir mi?
Hayır. Sitemap arama motorlarının sayfaları keşfetmesine yardımcı olur; sıralama ise içerik kalitesi, kullanıcı deneyimi ve bağlantılar gibi pek çok etkene bağlıdır.
Sitemap'te lastmod alanı önemli mi?
Evet, doğru kullanıldığında önemlidir. Google, sayfanın gerçekten değiştiği tarihi gösteren tutarlı lastmod değerlerini dikkate alabilir; her gün tüm sayfalara aynı tarihi yazmak bu sinyali değersizleştirir.
Bir sitemap dosyasında en fazla kaç URL olabilir?
Tek bir sitemap dosyası en fazla 50.000 URL ve sıkıştırılmamış hâliyle 50 MB boyutla sınırlıdır. Daha büyük sitelerde birden fazla sitemap ve bunları listeleyen bir sitemap dizini kullanılır.
İstanbul’da projeniz için bize ulaşın: Levent’teki ofisimizde ya da online görüşmeyle ihtiyacınızı dinleyip size özel bir yol haritası hazırlayalım. İletişim sayfamızdan ya da +90 507 374 61 41 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz.